Σε αυτή την κατηγορία εξετάσεων του σπέρματος κατατάσσονται εξετάσεις που χαρακτηρίζονται ως «προαιρετικές» ή ως «διερευνητικές», από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας. Ενδεικτικά αναφέρονται:
•    οι βιοχημικές εξετάσεις σπέρματος
•    ο έλεγχος του DNA των σπερματοζωαρίων
•    ο έλεγχος του ακροσώματος του σπερματοζωαρίου